Over de Vereniging

De Historische Vereniging Middelstum is opgericht op 27 oktober 2011. Op dit moment bestaat de vereniging uit bijna 170 leden en 7 bestuursleden. 

Het logo stelt de begrenzing van de oude gemeente Middelstum voor, met Hippolytus als beschermheilige in het midden afgebeeld.

Archief

Lezing Arnold van Dam 11 december op Ewsum

Op de bijeenkomst van woensdagavond 11 dec. a.s. zal Arnold van Dam, gids van het Wierdenmuseum te Ezinge, ons meenemen met een reis door de tijd en het landschap.

Lees meer...

Lezing Arnold van Dam

Op de bijeenkomst van woensdagavond 11 dec. a.s. zal Arnold van Dam, gids van het Wierdenmuseum te Ezinge, ons meenemen met een reis door de tijd en het landschap.

Lees meer...

Oud nieuws

Oud nieuws

Ewsum dommelt weer tussen het voorjaarsgroen, de jaarlijkse geluidsgolf van Sunsation is achter de rug. De voormalige borg is wel wat gewend, de Middelstummer Fanfare begon al voor 1900 een jarenlange reeks van zomerconcerten in het "bosch van Ewsum". Ook buitenlandse musici werden ingevlogen: op zondag 17 juni 1900 vond er een groot concert plaats van de Emder Stadtkapelle met na afloop een Bal Champêtre met verlichting

a giorno. "N.B. In het Bosch is een groote waterdichte tent en een bergplaats voor fietsen aanwezig". Er is dus niets nieuws onder de Sun. Wel nieuws is, dat de advertentie voor dit evenement (d.d. 10-6-1900) uit het Nieuwsblad van het Noorden sinds vorige week simpel is op te diepen. Alle kranten die het NvhN heeft uitgebracht staan nu op internet. Het is een volgende stap in een groot digitaliseringsproject van de Koninklijke Bibliotheek, waarin de belangrijkste Nederlandse kranten vanaf de 17e tot de 20ste eeuw op een website te lezen en te doorzoeken zijn. Ga naar kranten.kb.nl, vul een zoekterm in en eeuwen krantenpapier rollen door je monitor. Pure sensatie, als je iets met geschiedenis hebt, of het nu het Amsterdam, Nederlandsch-Indië of Middelstum betreft. Oude jaargangen van kranten zijn altijd een fantastische bron geweest, maar je moest wel een doorzetter zijn. Jacob Vinhuizen was zo iemand, jarenlang haalde hij geregeld een of meer oude jaargangen bij de Groninger Archieven op. Hij koos daaruit opmerkelijke berichten, die hij verzamelde voor een boek dat de hele 19ᵉ eeuw bestreek. De "Stads-en Dorpskroniek van Groningen", na de dood van Vinhuizen in 1935 uitgegeven door zijn vriend Dr. Wümkes, is nog steeds een interessante verzameling oud nieuws, ook over Middelstum. De originele kranten in de Groninger Archieven liggen al jaren in de depots, veilig voor vingerlikkende archiefkluivers. Er kwamen archiefkasten vol microfiches van (heel) oude kranten voor in de plaats. Speciale leesmachines vergrootten de dia’s van een paar vierkante centimeter per krantenpagina tot een leesbaar formaat. Met een soort ouderwetse muis schaatste je over de pagina’s op zoek naar iets, bijvoorbeeld een concert bij Ewsum in de zomer van 1908. Was het in juni, juli, augustus? Het was in dat jaar op zondag 16 augustus en als je bij juni was begonnen kostte het vele uren turen om op 9 augustus 1908 die ene advertentie te vinden. Taai werk, dat jaren de basis voor hele publicaties vormde. Het boek over architect Oeds de Leeuw Wieland uit Loppersum kon alleen worden samengesteld omdat een ploegje leden van de HV Loppersum maandenlang in de microfiches naar aanbestedingsadvertenties zocht. Voer ik nu de naam Tilbusscher in bij kranten.kb.nl, dan vind ik zomaar reeksen van die advertenties. Zo kan iedere Middelstummer haar of zijn eigen onderzoekje doen, van achter de computer. Het wordt dringen bij deze blog.

Joop T.

Open monumentendag

Tijdens de open monumentendag op 8 september is er een expositie van bodemvondsen uit Middelstum e.o.

Lees meer...

Eigen straatje

Eigen straatje

Twee huizen staan er maar aan de Jacob Vinhuizenstraat, in dat opzicht zeker het kleinste straatje van Middelstum. Het uitzicht is groots en met het bordje "kiek op toorn" op een van de huizen maar zuinig getypeerd. De Hippolytuskerk, de kolossale bomen en niet te vergeten de klanken van het carillon, de bewoners van beide woningen krijgen het er allemaal bij, gratis. Het perceel voor de weg kostte ook niets. Jacob Vinhuizen schonk de grond achter zijn Villa Mentheda voor een doorsteek tussen de Oude Schoolsterweg en het hart van het dorp waar toen het oude gemeentehuis stond. De aanleg rond 1920 maakte een opening naar de nieuwe uitleg van het dorp, toen alleen nog de Barthold Entensweg, later ook de Geertruida Alberda en de Johan van Lewestraat. Het gemeentebestuur gaf het straatje de naam van zijn schenker, die als geschiedschrijver, wethouder en investeerder bij uitstek een verbinding tussen heden en verleden vormde. Vinhuizen bezat voor de bebouwing de grond van de latere Burg. Van Ankenweg, de Barthold Entensweg en delen van de Trekweg. In de initiatieven voor een eigen elektriciteitsbedrijf in Middelstum en de autobusdienst Usquert–Groningen speelde hij een vitale belangrijke rol. Bij zijn historisch onderzoek vond hij al rond 1907 een vaste maat in dr. G.A. Wumkes, die na het overlijden van Vinhuizen in 1931 zijn bekende Stads- en Dorpkroniek van Groningen voltooide. Vinhuizen en Wumkes hebben vanaf hun kennismaking tientallen jaren gecorrespondeerd, een groot deel daarvan wordt bewaard in de Groninger Archieven. Naast brieven stuurde Vinhuizen zijn waarde vriend veel ansichtkaarten, waaruit bleek dat hij graag over de grenzen van zijn dorp keek. In de twintiger jaren bezocht hij Londen, Parijs en maakte een grote reis door Italië. De briefwisseling met Wumkes ging in de eerste jaren hoofdzakelijk over het onderzoek dat zij deden naar oude grafzerken in Groningen, een activiteit waarmee ze voorop liepen. Het resultaat was een lijvig boek dat zij in 1910 samen met Johan Feith publiceerden:

Grafschriften in Stad en Lande. Jacob Vinhuizen zou het initiatief van de Historische Vereniging om het kerkhof van Middelstum op orde te brengen zeker hebben toegejuicht. Natuurlijk levert de briefwisseling anekdotes op. In 1910 gaat het opeens over een nieuwe grafzerk! De vader van dr. Wumkes is net overleden en Vinhuizen stelt hem voor een grafzerk te laten maken in Middelstum, door steenhouwer Wijchgel. Vinhuizen maakt een schets voor de steen, regelt een fatsoenlijke prijs met Wijchgel (50 gulden) en zorgt voor het transport. Alles tot grote tevredenheid van Wumkes. Die steen zou er nog moeten liggen, in Tjamsweer. Een ideetje voor een excursie?

Joop T.